Doğalgaz kokusu, baş dönmesi ya da kombide tekrarlayan arızalar gaz kaçağına işaret edebilir. Ataşehir gaz kaçağı kontrolü hizmetimizde tesisatınızda sızdırmazlık (basınç) testi yapar, dedektörle bağlantı noktalarını tarar, baca ve havalandırmayı kontrol eder ve riskli noktaları size anlatırız. Doğalgaz güvenliği ertelenecek bir konu değildir; kaçak şüphesinde önce can güvenliği gelir, işlemi geciktirmeyin.
Ataşehir gaz kaçağı kontrolü nasıl yapılır?
Ataşehir’de doğalgaz kullanan her evde ve iş yerinde gaz kaçağı, göz ardı edilmemesi gereken bir güvenlik konusudur. Gaz kaçağı kontrolü, tesisatın ve kombinin gaz taşıyan tüm noktalarında sızıntı olup olmadığını ölçüm ve gözlemle belirleme işidir. Amaç, kaçağı gözle görülür bir sorun hâline gelmeden, koku ya da arıza belirtisi çıkmadan önce yakalamaktır. Ataşehir genelinde İçerenköy, Barbaros, Küçükbakkalköy, Ferhatpaşa ve çevre mahallelerde bu kontrolü hem şüphe üzerine hem de düzenli güvenlik amacıyla yapıyoruz.
Kontrol iki aşamalı düşünülür. Birincisi, tesisatın genel sızdırmazlığını ölçen basınç testidir. İkincisi, bağlantı noktalarını tek tek gaz dedektörüyle tarayarak varsa sızıntının tam yerini bulmaktır. Bu ikisi birlikte hem kaçak var mı sorusuna hem de nerede sorusuna cevap verir. Kontrol sırasında ayrıca gözle gevşemiş bağlantı, yıpranmış conta ve baca durumu da değerlendirilir; böylece sadece o an sızdıran nokta değil, kısa sürede sorun çıkarabilecek zayıf noktalar da fark edilmiş olur.
Gaz kaçağı iki kaynaklı olabilir: kombiden ya da tesisattan. Kontrolün amacı önce kaçağın var olup olmadığını kesinleştirmek, varsa hangisinden kaynaklandığını ayırmaktır. Bu ayrım yapılmadan yapılan müdahale çoğu zaman eksik kalır ve koku bir süre sonra geri döner.
Gaz kaçağının belirtileri
Doğalgaz kaçağının çoğu vakada birden fazla belirtisi olur. Hepsini tanımak, sorunu erken fark etmenizi sağlar.
Koku: neden doğalgaz kokar?
Doğalgazın kendisi aslında kokusuzdur. Kaçağın fark edilebilmesi için gaza etil merkaptan adı verilen kokulu bir madde katılır. Bu madde doğalgaza çürük yumurtaya ya da sarımsağa benzeyen o keskin kokuyu verir. Yani evde bu kokuyu alıyorsanız, aslında gaza bilerek eklenen uyarı kokusunu alıyorsunuz demektir. Koku hafif ve geçici olabilir ya da güçlenip yayılabilir. Her iki durumda da ciddiye alınmalıdır; hafif koku bile küçük bir sızıntının işareti olabilir.
Karbonmonoksit tehlikesi
Gaz kaçağının en sinsi biçimi karbonmonoksittir. Karbonmonoksit, doğalgaz tam yanmadığında ortaya çıkan bir gazdır ve doğalgazın aksine tamamen kokusuz, renksiz ve tatsızdır. Bu yüzden merkaptan kokusu gibi bir uyarısı yoktur; farkına varmadan ortamda birikebilir. Genellikle kötü yanma, tıkalı baca ya da yetersiz havalandırmayla birlikte görülür.
Karbonmonoksit belirtileri sinsidir çünkü sıradan bir rahatsızlığa benzer: baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik ve uyku hâli. Ayırt edici işaret, aynı ortamdaki birden çok kişide aynı anda bu şikayetlerin görülmesi ve evden çıkınca rahatlamadır. Böyle bir tablo varsa ortamı havalandırıp dışarı çıkmak ilk yapılması gerekendir. Bu nedenle baca ve havalandırma kontrolü, gaz kaçağı kontrolünün ayrılmaz bir parçasıdır.
Diğer işaretler
Kokunun yanında şu belirtiler de kaçağa işaret edebilir:
- Evdeki bütün doğalgazlı cihazlar kapalıyken sayacın dönmeye devam etmesi
- Kombi alevinin normalde mavi olması gerekirken sararması, titremesi ya da sönmesi
- Ocak ya da kombide sık sık alevin kendiliğinden sönmesi
- Bağlantı noktalarında zamanla oluşan gevşeme, aşınma ya da conta bozulması
- Kombinin sebepsiz görünen tekrarlayan arızaları ve kilitlenmeleri
Kombi sık kilitleniyor ya da hata veriyorsa bu her zaman kaçak demek değildir, çoğu zaman ayrı bir arıza teşhisi gerektirir; bunun için kombi arızası hizmetimiz konuyu ayrıca ele alır. Yine de tekrarlayan arıza ile gaz kokusu bir arada görülüyorsa öncelik güvenlik kontrolündedir.
Sızdırmazlık (basınç) testi ne demek?
Sızdırmazlık testi, gaz kaçağı kontrolünün temelidir. Mantığı basittir: tesisatın gaz girişi kapatılır, hatta kontrollü bir basınç verilir ve bu basınç belirli bir süre izlenir. Kapalı bir sistemde basınç kendiliğinden düşmez. Eğer manometrede basınç zamanla düşüyorsa, gaz bir yerden dışarı kaçıyor demektir. Basınç sabit kalıyorsa tesisat sızdırmıyordur.
Bu test, kaçağın var olup olmadığını kesin biçimde gösterir ama tek başına yerini söylemez. Basınç düşüşü tespit edildiğinde, sızıntının hangi noktadan olduğunu bulmak için ikinci aşamaya, dedektörle nokta taramasına geçilir. Basınç testi doğru yapıldığında gözle görülmeyen küçük sızıntıları bile ortaya çıkarır; bu yüzden yalnızca kokuya güvenmek yerine ölçümle doğrulamak önemlidir.
Dedektörle nokta taraması
Dedektör, ortamdaki gaz varlığına duyarlı bir cihazdır. Bağlantı noktaları, rakorlar, vanalar, kombi gaz girişi ve conta bölgeleri tek tek dedektörle taranır. Cihaz, sızıntının olduğu noktaya yaklaştığında uyarı verir. Böylece kaçağın tam yeri belirlenir ve gereksiz yere tesisatın tamamını sökmek yerine sadece sorunlu nokta ele alınır.
En sık kaçak görülen yerler hareketli ya da birleşme noktalarıdır: boruların birbirine bağlandığı rakorlar, vana çıkışları, sayaç bağlantıları ve kombiye giden hattın son bağlantısı. Zamanla contaların sertleşmesi ya da bağlantıların gevşemesi buralarda küçük sızıntılara yol açabilir.
Baca ve havalandırma kontrolü
Gaz güvenliği yalnızca kaçak değil, yanma sonucu oluşan gazların güvenli biçimde dışarı atılmasıyla da ilgilidir. Baca tıkalıysa ya da havalandırma yetersizse, kombinin ürettiği baca gazları ortamda birikebilir ve karbonmonoksit riski doğar. Bu yüzden kontrol sırasında bacanın çekişine, tıkanıklık olup olmadığına ve ortamın havalandırma koşullarına da bakılır. Hermetik kombilerde bile baca ve hava giriş çıkışının açık olması güvenlik için gereklidir.
Kaçak şüphesinde adım adım ne yapmalısınız?
Gaz kokusu aldığınızda ya da kaçak şüphesi duyduğunuzda yapılacaklar bellidir. Panik yerine sırayla ve sakin hareket edin:
- Ateş ve kıvılcım kaynaklarından uzak durun. Çakmak, kibrit yakmayın, sigara içmeyin, ocağı çalıştırmayın.
- Elektrikli hiçbir şeye dokunmayın. Işık düğmesini açıp kapatmayın, prize fiş takıp çıkarmayın, kapı zilini kullanmayın. Elektrik kıvılcımı gazı tutuşturabilir.
- Ana gaz vanasını kapatın. Sayaç ya da kombi girişindeki vanayı kapatarak gaz akışını durdurun.
- Ortamı havalandırın. Kapı ve pencereleri açarak biriken gazın dışarı çıkmasını sağlayın.
- Ortamı boşaltın. Kendiniz ve evdekiler dışarı çıkın, koku güçlüyse binadan uzaklaşın.
- Dışarıdan acil hattı arayın. Güvenli bir mesafeden İGDAŞ doğalgaz acil hattı 187’yi arayın. 187 haftanın her günü, gün boyu hizmet veren resmi doğalgaz acil hattıdır. Kaçağı asla kendiniz gidermeye çalışmayın.
Bu adımlar önce can güvenliğini korumak içindir. Tesisatın onarımı, sızdıran noktanın değişimi gibi işler ikinci aşamadır ve bunlar yetkili kişilerce yapılır.
Doğalgaz işlerini kim yapmalı?
Türkiye’de doğalgaz tesisatı işleri, gaz dağıtım şirketlerinin (Ataşehir için İGDAŞ) belirlediği kurallara tabidir ve tesisat üzerinde değişiklik, bağlantı ve onarım işlemleri yetkili firmalar tarafından yapılır. Bunun nedeni basittir: gaz taşıyan bir hatta yapılan hatalı bir müdahale, çözmek istediğiniz sorundan çok daha büyük bir riske yol açabilir. Bu yüzden bir gaz kaçağını kendi başınıza gidermeye çalışmak doğru değildir.
Sizin sorumluluğunuz, kaçak belirtilerini tanımak, şüphe durumunda güvenlik adımlarını uygulamak ve gerektiğinde İGDAŞ doğalgaz acil hattı 187’yi aramaktır. Kontrol, ölçüm ve onarımın planlanması ise bu işi bilen kişilere bırakılır. Gaz kaçağı kontrolü hizmetimiz de tam bu noktada devreye girer: durumu değerlendirir, ölçümle doğrular ve size güvenli çözümün yolunu anlatır.
Kombi kaynaklı kaçak mı, tesisat kaynaklı kaçak mı?
Kaçağın kaynağı iki ana grupta toplanır. Kombi kaynaklı kaçaklar genellikle gaz valfi, valf contası, kombi gaz girişi ya da cihaz içi bağlantılardan olur. Bu durumda koku ve dedektör uyarısı kombinin bulunduğu noktada yoğunlaşır. Tesisat kaynaklı kaçaklar ise sayaçtan kombiye kadar uzanan hattaki rakor, vana ve boru bağlantılarında görülür; koku hat boyunca daha geniş bir alanda hissedilebilir.
Ayrımı net biçimde yapmanın yolu, tüm noktaları dedektörle taramaktan geçer. Kaynak doğru belirlenmediğinde onarım eksik kalır ve sorun tekrar eder. Bu yüzden gaz kaçağı kontrolünde önce kaynağın kesin tespiti, sonra doğru noktaya müdahale gelir.
Düzenli kontrolün önemi
Gaz kaçağı çoğu zaman bir anda ortaya çıkmaz; contaların yaşlanması, bağlantıların gevşemesi ve baca koşullarının bozulmasıyla zaman içinde gelişir. Bu yüzden kaçağı beklemek yerine düzenli kontrol ettirmek en güvenli yoldur. Kombinin yıllık periyodik bakımı sırasında gaz bağlantılarının ve yanma değerlerinin de gözden geçirilmesi, birçok riski erken aşamada yakalar; bu konuyu kombi bakımı hizmetimizde ayrıca ele alıyoruz.
Ataşehir’de gaz kaçağı kontrolü, sızdırmazlık testi ya da güvenlik kontrolü için bize telefon veya WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz. Koku ya da zehirlenme belirtisi gibi acil bir durum varsa önce yukarıdaki güvenlik adımlarını uygulayın ve İGDAŞ doğalgaz acil hattı 187’yi arayın; acil olmayan kontrol ve randevu için bizimle iletişime geçin.